X
تبلیغات
رایتل

فلاکت روانی

28 دی 1396


✔️در باب برخی نتایج شوم حکمرانی بد


حکمرانی و حکمرانان بد، آثار و عواقب ناگواری بر جای می گذارند. از هر سو آسیب می زنند و نمی دانند که بنای رفیع جامعه  و روان افراد تحت حکمرانی خود را دردناکانه تخریب می کنند. حکمران بد، عصای قدرت را بی پروا می چرخاند و قندیل ها و تزیین ها و زیبایی های یک جامعه را نابود می کند. حکمرانی بد، سرمایه های بنیادین جامعه را به فرسایش می کشاند و سبب فرو ریختن دیوار مصایب بر زندگی ساکنان می شود. 

در باب نتایج شوم حکمرانی بد، بسیار نوشته اند و خوانده ایم، اما به نظر می رسد برخی از این پیامدها، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. وقتی از مدیریت و حکمرانی بد، سخنی به میان می آید، بیش از هر چیز و در ابتدا فقدان کارآمدی لازم و ضعف در ناحیه ایجاد رفاه و زندگی خوش برای جامعه، توجه همگان را جلب می کند. و البته این عناصر که می توان آنها را "فلاکت مادی و عینی" (فقر) نام نهاد، بسیار هم مهم و اساسی است. 


اما در این کوتاه نوشته بر سه وجه کمتر گفتگو شده ی دیگر، انگشت تاکید نهاده می شود:


الف) سلب امکان نقد و بازاندیشی جامعه

حکمرانی بد، فرصت و امکان بازاندیشی و نقد جامعه، فرهنگ و رفتار  اجتماعی شهروندان را از میان می برد. زیرا ساکنان تحت حکمرانی بد، فرصت به دست می آورند تا هر آسیب و ضعفی را به حکمرانان حواله دهند و آنان را مقصر اصلی بر شمارند.  با این که این ایده، بهره هایی از حقیقت دارد اما باید از خود پرسش کرد:  آیا همه ی راه ها به حکمرانان ختم می شود؟ آیا جامعه را صرف نظر از حاکمیت سیاسی نمی توان نقد کرد؟ به عنوان مثال؛ چرا جامعه ی ایران به فساد زبان و بدزبانی رایج در روابط اجتماعی و زندگی روزمره ی جاری، کمتر واکنش نشان می دهد تا فساد زبان نزد حاکمان؟ در نگاه خیره به حکمرانان، چیزی فراموش می شود و آن نکته این است که، جامعه به حال خود رها شده و حاکمان را مسببین و عاملین اصلی شرایط ناگوار اجتماعی قلمداد می شوند. همه ی انگشت اتهام به سوی حاکمان است. در این میانه اما جامعه و رفتار اجتماعی چندان مورد توجه قرار نمی گیرد. دروغ و اهانتی که از زبان قدرتمداران می شنوند برای شان سخت و ناگوار است (که البته چنین است)، اما دروغ واهانت های متعدد در زندگی روزمره را نادیده می گیرند. جامعه مملو از اهانت و خشونت زبانی است اما فقط بدزبانی حاکمان برجسته می شود. 


ب) فلاکت روانی شناختی" 

انعکاس حکمرانی بد را می توان در سه ناحیه ی باورها، عواطف و احساسات و ساحت اراده و خواسته های شهروندان، تقسیم نمود و در باره ی هر یک از آن ها به تفکیک سخن گفت. سرجمع آن چه در ناحیه درون افراد،‌به ویژه در ناحیه ی احساسات و عواطف جامعه شکل می گیرد، پدیده ای است با عنوان "فلاکت روان شناختی". 


 برخی از عناصر این گونه از فلاکت عبارت است از:


1. احساس درماندگی، یاس از بهبود و بروز ناامیدی

2. حس تنهایی و  بیگانگی با جهان، با خود و با دیگران

3. خود را در خانه ی خود احساس نکردن.

4. احساس ناتوانی در حل مصایب و مشکلات

5. تلخکامی و فقدان شادی درون

6. احساس در بن بست زیستن


ج) خرد بی حاصل 

ناتوانی افراد در مدیریت زندگی و پیش بینی ناپذیر بودن شرایط به این نتیجه منجر می شود که فرد، عملا نمی تواند "نقشه ی زندگی" برای خودش طراحی کند و روندی تقریبا ثابت را پیش ببرد. گویی بازیچه ی دست دیگران و شرایط شده است. از این نظر، مهمترین نتیجه ی منفی و سیاه حکمرانی بد، بروز نوعی "فلاکت روانی" است که مردم را در خود می بلعد. احساس ناتوانی و عجز از مدیریت زندگی روزمره، بدترین احساسی است که می توان تجربه کرد. آدمی برای آن که احساس کند زنده است و به اراده ی خویش می زید، باید بتواند نقشه ی زیستن خویش را، بر پای اراده و خواست خود پی ریزی نماید.   

اما هنگامی که مجموعه ی شرایط سبب شود که فرد، خود را نه مدیر زندگی که اسیر  و دست بسته ی شرایط می بیند، آن گاه حس ناتوانی در او رشد می کند. این همان احساسی است که گاهی از آن به "از خود بیگانگی" یاد می کنند. در پسِ این احساس است که بتدریج باورهایی رشد می کند. باور به این که جهان، مبنائا جای عادلانه ای نیست و یا دست کم، عدالت از حد توان انسان های عادی فراتر است. باور به تقدیر و سرنوشت از پیش تعیین شده نیز از همین حس ناتوانی سربرمی آورد.

این چنین می شود که عقلانیت به محاق می رود و نزد افراد جامعه، عقل چیزی زاید و بی حاصل می گردد. زیرا در می یابند که با روند عقل و عقلانیت نمی توانند به مقصود و هدف برسند و با خردورزی نمی توانند کنترل زندگی را به دست بگیرند. 


✔فلاکت روانی، احساس بسیار دردناکِ خویش را در بن بست ناتوانی دیدن است. آن گونه که آدمی احساس می کند" پرکاهم در مصاف تند باد".

نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)

نام :
پست الکترونیکی :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد